donderdag, 11 oktober 2018 12:33

Sint-Dimpna ziekenhuis behaalt eindelijk keurmerk in tweede zit: Partijbelangen in Raad van Bestuur zetten rem op werking ziekenhuis

Beoordeel dit item
(12 stemmen)

Deze week werd bekend dat het Sint-Dimpna ziekenhuis dan toch haar accreditering van het NIAZ (Nederlands Instituut voor de Accreditatie in de Zorg) behaalde. Dat het een hobbelige weg was, dat staat als een paal boven water. Met de NIAZ-accreditatie zet het ziekenhuisbestuur een lichtpuntje aan het einde van een hobbelige legislatuur. Wij geven u een reconstructie.

9 Oktober 2012, het bericht wordt verspreid dat het Sint-Dimpna ziekenhuis Geel en het Heilig Hartziekenhuis Mol zullen samensmelten tot het Ericaziekenhuis. De intentieverklaring voor de fusie dateerde al van 2009 en in 2012 was de fusievoorbereiding afgerond. Tegen 1 januari 2014 zouden de twee ziekenhuizen volledig opgegaan moeten zijn in het Ericaziekenhuis.

Dat was de bedoeling althans, maar vijf dagen later besliste de kiezer daar anders over. De N-VA werd immers de grootste Geelse partij en kwam samen met CD&V in het bestuur van het ziekenhuis te zitten. Zeven maanden later waren de gesprekken tussen de twee ziekenhuizen totaal verzuurd geraakt, waarop de directie van het Molse ziekenhuis in een communiqué naar haar artsen de fusie liet afspringen. De gesprekken kabbelden nog wat verder tot ze definitief afsprongen in december 2013. Het B2 hartcentrum dat aan de fusie vasthing, zou er niet meer komen in Geel.
Eddy Jennen, voorzitter van de Raad van Bestuur van het ziekenhuis van Mol, brengt de oorzaken van het afspringen van de fusie voor ons in herinnering: “In 2012 was er een overeenkomst dat de pensioenlasten van de statutair benoemden in Geel niet op de werking van de fusie zouden wegen. Daarnaast was er ook een afspraak dat Mol en Geel evenveel bestuursmandaten zouden krijgen in de nieuwe Raad van Bestuur en was er de intentieverklaring dat we op langere termijn naar één campus zouden verhuizen, zo mogelijk in Bel, centraal tussen Geel en Mol. Dit bleken voor enkele Geelse onderhandelaars geen evidenties meer te zijn na de verkiezingen.”

Stoelendans van 14 oktober 2012

De Raad van Bestuur van het Sint-Dimpna ziekenhuis, die tot 2012 voornamelijk uit CD&V-politici bestond, kreeg met de nieuwe coalitie ook een nieuw gezicht. Voortaan zouden zowel CD&V als N-VA drie bestuurders voorstellen en aanstellen. Nochtans was in de statuten van het ziekenhuis van 15 maart 2012 (dus nog voor de verkiezingen van oktober) een intentie tot verdere professionalisering verwerkt: één iemand moest afgevaardigd worden uit de gemeenteraad van de stad Geel, twee uit het OCMW en drie deskundigen, die geen lid van de gemeenteraad of het OCMW zijn. Dat brengt het aantal afgevaardigden met stemrecht op zes.
Bij die onderhandelingen over de bestuursposten, kreeg elke coalitiepartner dus drie posten die het met consensus van beide partijen mocht invullen. Aan de zijde van CD&V kregen Michel Vangenechten, Koen Michiels en Vic Swolfs een zetel; aan de zijde van N-VA waren dat Vera Celis, Katrin Wouters en Frank Robben. Deze laatste was een consensus-kandidaat in het kader van het professionaliseren van de Raad van Bestuur van het ziekenhuis. Frank Robben is sinds 1991 administrateur-generaal van de Kruispuntbank van de sociale zekerheid, de bezieler van het ehealth-platform en dus een absolute autoriteit op het vlak van de informatisering van de Belgische sociale sector.

Op de Algemene Vergadering van juni 2017 hield Robben een presentatie voor de Algemene Vergadering van het ziekenhuis, waarin hij de rolverstrengeling in het ziekenhuis hekelde. Hij stelde: “Sommige artsen gebruiken lokale politiek om tussen te komen in [de] keuze van bestuurders of beïnvloedden sommige bestuurders.” Bovendien, zo ging hij verder, speelt er veel (onderhuidse) partijpolitieke polarisering binnen de Raad van Bestuur en gebeurt de besluitvorming niet transparant. Als oplossing stelt hij voor dat er geen “rolverstrengeling of belangenvermenging” meer mag zijn binnen de Raad van Bestuur en dat artsen en andere personeelsleden uit het ziekenhuis enkel input mogen geven aan de Raad van Bestuur en de Algemene Vergadering via de interne organisatiestructuur van het ziekenhuis en dat ze niet meer systematisch betrokken mogen worden bij interne partijpolitieke besprekingen van het ziekenhuis.

Belangenverstrengeling

Dat er het één en ander schort aan de Raad van Bestuur, blijkt duidelijk uit de aangehaalde presentatie van Robben. Maar waarover gaat dit precies? Het is algemeen geweten dat N-VA in 2012 opkwam met verschillende specialisten op de lijst. Dokter Christophe Molderez, wekedelen-chirurg, schopte het zelfs tot Schepen van mobiliteit en economie en dokter Mineke Viaene, neurologe, werd ondervoorzitter van het OCMW.

In die hoedanigheid leidde ze de onderhandelingen aan de kant van N-VA en bracht ze dokter Katrin Wouters, in die tijd nog echtgenote van Christophe Molderez, in de Raad van Bestuur. Daarnaast vroeg Viaene ook Frank Robben, die pas wilde komen wanneer ook CD&V hiermee akkoord was. Robben schreef zijn thesis bij de vader van Viaene, professor Jos Viaene, en richtte met hem mee de Kruispuntbank van de Sociale zekerheid op. Zijn dochter, Mineke Viaene, en haar man en hoofdgeneesheer, dokter Jo Leenders, heeft Robben leren kennen omdat een familielid bij haar in behandeling is geweest. Robben stelt daarover dat zij “goede kennissen werden”.
Voor CD&V was het meer een komen en gaan: aanvankelijk zaten Karin Moykens, thans secretaris-generaal van het Vlaams departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin (onder CD&V minister Jo Vandeurzen) en Koen Michiels, die naar Geel was gekomen om de fusie tussen Geel en Mol in goede banen te komen leiden, in de Raad van Bestuur. Toen zij in 2016 uit de Raad van Bestuur gingen – Moykens wegens mogelijk belangenconflict in haar nieuwe functie; Michiels door het afspringen van de fusie – werden zij opgevolgd door Johnny Van der Straeten (Algemeen directeur van het UZ Antwerpen) en Hans Verbiest (algemeen directeur van het OPZ). In 2016 werd de voorzitter van de Raad van Bestuur, Michel Vangenechten, ook vervangen door Willy Lenaerts (gewezen voorzitter van CD&V Geel).
Bovenop deze zes bestuursleden met stemrecht, maakten ook twee onafhankelijke experts zonder stemrecht deel uit van de Raad van Bestuur: Stefaan Sarens (directeur van het Wit-Gele Kruis) en Karel Vermeyen als afgevaardigde van de Medische Raad.

NIAZ en ZNK

Met deze equippe stond het Geelse Ziekenhuis voor grote uitdagingen. Geel wil zich binnen het Ziekenhuis Netwerk Kempen (ZNK) positioneren als een sterk basisziekenhuis met regionale sterke accenten om de Kempenaar de best mogelijke zorgen te bieden. Bovendien moesten alle ziekenhuizen door het NIAZ geaccrediteerd zijn voor eind 2017. Dit is een soort van ziekenhuiskeurmerk dat een kwaliteit-certificaat van het zorgsysteem aflevert. Alhoewel de beslissing om te gaan voor NIAZ ziekenhuis-accreditatie al genomen werd aan het einde van 2012, werd dit pas opgenomen vanaf maart 2016, waarna iets meer dan een jaar later (november 2017) de inspectie door het NIAZ zou volgen om het zorgsysteem te controleren. Daarbij controleren de auditeurs een checklist van meer dan 1000 criteria. Er lag dus nog heel veel achterstallig werk op de plank.

De man die dit verhaal in goede banen moest leiden was cardioloog Marnix Goethals, die in augustus 2016 via een externe procedure werd aangesteld als Algemeen Directeur van het ziekenhuis. Volgens verschillende bronnen zou hij er ‘de zweep’ op gelegd hebben om de NIAZ- en ZNK-verhalen te laten slagen, hetgeen tot spanningen leidde binnen het ziekenhuis. Na het afspringen van de fusie tussen Geel en Mol in 2013 bleven verschillende artsen last hebben met samenwerkingen binnen de Kempen, wat zich uitte in meningsverschillen tussen Marnix Goethals en hoofdgeneesheer Jo Leenders.
In mei 2017 werd deze twist verder op de spits gedreven. Goethals hield volgens verschillende bronnen in de Raad van Bestuur een pleidooi naar de raad waarin hij duidelijk maakte dat dokter Leenders onder andere naar de accreditatie zijn door de wet vastgelegde taken niet goed vervulde. Dit item zou maandelijks terugkomen op de agenda van de Raad van Bestuur, waar men aanvankelijk een bemiddelingskantoor aanstelde. Pittig detail: dokter Jo Leenders is de echtgenoot van Mineke Viaene en bevriend met Frank Robben, waardoor het afzetten van Leenders een vervelende zaak was voor de N-VA-afgevaardigden in de Raad van Bestuur.

De crisis van maart

Deze situatie zou voortduren tot de bom ontplofte in maart 2018. Omdat er steeds een staking van de stemmen was in de Raad van Bestuur (3 tegen 3), werden er buiten de raad van bestuur politieke besprekingen gehouden tussen de voorzitters van CD&V en N-VA Geel met Frank Robben en Johnny Van der Straeten, waarna Johnny Van der Straeten overtuigd werd. Het feit dat hij als gedelegeerd bestuurder van het UZA in een soort klantverhouding zat (Geel stuurt veel patiënten door naar Antwerpen), kan de doorslag gegeven hebben.

Het verdict: de samenwerking met Marnix Goethals werd onmiddellijk stopgezet en Jo Leenders moet stoppen in zijn functie van hoofdgeneesheer vanaf 1 januari 2019. Hiermee werd het conflict opgelost op basis van partijpolitieke belangen eerder dan op de inhoud: de coalitie mocht en zou niet vallen over het ziekenhuis. In plaats van de samenwerking met de slecht functionerende hoofdgeneesheer onmiddellijk stop te zetten, stuurde men de boodschapper weg. Uit onvrede met deze beslissing, namen Hans Verbiest en Stefaan Sarens daarop ontslag uit de Raad van Bestuur, zoals bleek uit de gelekte ontslagbrief van Verbiest. In de gemeenteraad antwoordde Celis daarop: “Ik heb hem niet gevraagd wat hem precies tegen de borst gestoten heeft.” Nochtans sleepte het probleem al maanden aan.

Frank Robben getuigt over de beleidskeuze: “We hadden een dispuut over de visies van de hoofdgeneesheer en de algemeen directeur en wilden dat niet laten rotten. We hebben dus een collegiale beslissing moeten nemen en de samenwerking met de twee heren stopgezet, maar dan op verschillende momenten. Dat vooral omdat het hebben van een hoofdgeneesheer wettelijk verplicht is en een verdere samenwerking met Goethals niet te regelen was.” We vroegen ook of Robben geen belangenconflict had in de Raad van Bestuur, waarop hij antwoordde: “Ik denk dat ik wel een verschil kan maken tussen een professionele en een persoonlijke beslissing. Ik ben pas naar Geel gekomen toen de twee partijen het eens waren over mijn mandaat en ik heb in de Raad van Bestuur meermaals gevraagd of men graag had dat ik naar buiten ging. Daar had ik geen probleem mee. Ik vond het ook niet prettig dat wij de samenwerking met dokter Leenders moesten stopzetten, maar dat is er toch doorgekomen. Bovendien zullen er altijd wel persoonlijke relaties zijn in de Raad van Bestuur van een lokaal ziekenhuis.”

“Trouwens,” voegt hij nog toe, “ik denk dat we de juiste beslissing hebben genomen. We hadden bij de eerste NIAZ-controle 33 opmerkingen die nu allemaal zijn weggewerkt op een korte tijd. Daardoor hebben we de NIAZ-accreditatie nu uiteindelijk binnengehaald.” Dat Goethals echter het ziekenhuis hiervoor op de juiste weg zette, wordt door verschillende bronnen aangegeven.

De toekomst

Waar het er in 2012 zo rooskleurig uitzag voor het Sint-Dimpna ziekenhuis, zien we nu dat het Geelse ziekenhuis achterop hinkt: het Kempens Hartcentrum kwam in Turnhout, Geel verkreeg haar NIAZ-accreditering als laatste van de vier en het gerucht deed de ronde dat er in bepaalde dossiers aparte besprekingen waren tussen Turnhout, Herentals en Mol, waar Geel niet bij betrokken werd.

Ook belangrijk: het Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden (VIPA) investeerde al fel in de Kempen. Het ziekenhuis van Herentals heeft recent een nieuw gebouw gekregen van zeven hoog en ook Turnhout krijgt subsidies om een gebouw van 17 verdiepingen op te trekken tegen 2025 om zo de twee campussen van Turnhout samen te brengen. De kans dat dan zowel Mol als Geel nog veel subsidies zullen kunnen loshengelen, wordt daardoor kleiner.

Dat er evenwel werk dient gemaakt te worden van renovatie, is duidelijk. Gemiddeld is een gebouw aan vervanging toe na 40 jaar. Wetend dat de ziekenhuizen van Mol en Geel beide dateren uit de jaren ’70 en het moment nakend is waarop er meer en meer ongemakken zullen optreden, zal er in de komende legislatuur extra druk op de ketel komen. Dat er dan alsnog nauwere samenwerkingen zullen moeten komen tussen Geel en Mol, lijkt niet onwaarschijnlijk gezien het erg lastig is om een ziekenhuis deel per deel te renoveren. Waarschijnlijker is dat er een nieuw gebouw zal opgetrokken worden en misschien is het wel eens mogelijk dat dat dan precies tussen Geel en Mol terecht zal moeten komen, waardoor we terug in de situatie van 2012 belanden, maar dan in het kader van het Ziekenhuisnetwerk Kempen en vanuit de nood aan nieuwe gebouwen. Ook de sterk oplopende pensioenbijdragen voor de statutair benoemden van het ziekenhuis is een dossier dat in de komende legislatuur zwaar op de financiën van het lokaal bestuur kan doorwegen.

Dat er dus grote uitdagingen te wachten staan voor ons ziekenhuis in de nieuwe legislatuur, staat vast. Wat daarvoor nodig is, is een doortastende Raad van Bestuur waarin een politieke delegatie noodzakelijk blijft omdat de stad en het OCMW blijven opdraaien voor financiële verliezen. Lokale en persoonlijke belangenverstrengelingen mogen echter niet in de weg staan van een degelijk zorg-strategisch plan binnen het Ziekenhuisnetwerk Kempen, de vernieuwing van de ziekenhuisinfrastructuur en de zorg voor iedere Gelenaar.

© Sander Verwerft 

Lees 5085 keer Laatst aangepast op donderdag, 11 oktober 2018 12:50