donderdag, 07 maart 2019 09:00

Stad lanceerde raadpleegomgeving

Beoordeel dit item
(0 stemmen)

Ze is er dan: de raadpleegomgeving waar de Geelse burgers de besluiten kunnen nalezen van de verschillende Geelse politieke organen. Sinds 1 januari moeten steden en gemeenten immers hun besluiten, ten laatste tien dagen nadat ze genomen zijn, publiceren. Wij bekeken de tool en maken de stand van zaken op van de Openbaarheid van Bestuur van stad Geel.

Op de gemeenteraad van februari bond Dirk Kennis (De Brugpartij) de kat de bel nog aan: ‘We zien dat de besluiten naar de letter van de wet gepubliceerd worden. Maar wanneer je die documenten bekijkt, vallen die toch wat tegen. Als u echt een inkijk wil geven in het bestuur, dan gaat dat niet met dit document. Bent u zelf eigenlijk tevreden met deze manier van informatieverstrekking?’ Vervolgens schoof hij nog enkele voorstellen naar voor. Volgens Kennis moesten de besluiten beter vindbaar zijn online, meer informatie geven en gebruiksvriendelijker zijn.

Burgemeester Celis (N-VA) antwoordde daarop dat het bestuur volop inzet om op een eenvoudige manier transparantie te bieden: ‘Nu hebben we die verslagen, om met die regelgeving in orde te zijn, op een erg ambachtelijke manier ingegeven, omdat we er nog aan bezig zijn. Wat die raadpleegomgeving betreft, heb ik al enkele velden kunnen zien. Technisch zijn we klaar, maar nu zijn we nog aan het zien wat zal meegegeven worden, wat mag en wat niet mag in het kader van de GDPR-wetgeving, enzovoort. We hopen dat ons systeem tegen het voorjaar in orde is. Ik raad u aan om nog enkele weken geduld uit te oefenen, want dat gaat een hele mooie applicatie worden.’

Blijkbaar heeft men vaart gemaakt met het implementeren van het systeem, want sinds kort kan men online de besluiten van de verschillende vergaderingen en commissies chronologisch raadplegen per datum van de genomen beslissing. Van sommige besluiten krijg je gewoon de titel, maar bij andere besluiten kan je ook verder doorklikken naar het besluit zelf. Bovendien werkt de zoekfunctie redelijk handig, al moet je wel terug gaan zoeken naar besluiten die genomen werden voor 1 januari 2019.

Wat maakt de stad openbaar?

Van welke besluiten de stad meer dan de titel geeft, hangt af van de uitzonderingsregels die men toepast bij het openbaar maken van hun besluiten. Zo berekende het onlinemagazine As Gau Paust dat in Mechelen (waar besluiten al langer openbaar gemaakt worden) in oktober en november 2018 slechts 53 % van de werkelijke agendapunten van het schepencollege terug te vinden was op de site van de stad. Ook in de verslagen van het schepencollege van Geel lijkt er hier en daar een puntje weggelaten te zijn, maar lijkt men wel ruim boven de 53 % van de punten uit te stijgen.

Het probleem met deze manier van werken is echter dat er een deel van de besluiten al dan niet terecht onder water blijven. Wie de toets moet maken en hoe die toets gemaakt moet worden is van groot belang. Dat de stad niet altijd bereid is om volledige openbaarheid te bieden, is in het verleden al gebleken (zie onder). Uitzonderingsgronden die commerciële of persoonlijke informatie beschermen, worden bijvoorbeeld niet altijd terecht ingeroepen. Zo kan men zich de vraag stellen of een punt dat geagendeerd werd op 11 februari (2019_CBS_00360) over de groepsaankoop van dakisolatie en groendaken niet volledig openbaar gemaakt kan worden, of dat het valt onder het beschermen van commerciële informatie.

Je zou dit besluit altijd kunnen aanvragen via het online loket voor openbaarheid van bestuur, maar de via die weg verkregen documenten mag men alleen privé gebruiken en dus niet verspreiden op sociale media of in de krant, zoals de openbaarheidsambtenaar van stad Geel ons meegaf. Thomas Goorden van de burgerbeweging StRaten-Generaal liet hierover op Apache optekenen: ‘Het is onverdedigbaar dat een ontwerpbesluit niet geherpubliceerd mag worden zonder toestemming. Daar gaan we absoluut voor vechten. Bovendien berusten op overheidsdocumenten bij wet geen auteursrechten. Als je toestemming vraagt voor herpublicatie, claim je wel een auteursrecht. Die combinatie kan niet. Een document is ofwel publiek of niet publiek. Je moet kiezen. You can’t eat the cake and have it too.’ StRaten-Generaal en Transparencia vechten het nieuw Decreet Lokaal Bestuur dan ook aan bij het Grondwettelijk Hof.

 

Openbaarheid van Bestuur in Geel

In 2018 kwamen via het formulier voor Openbaarheid van Bestuur op de webstek van Stad Geel 77 vragen binnen (waarvan 17 van ondergetekende). Viermaal werd tegen de weigering tot openbaarmaking van stad Geel beroep aangetekend bij het Vlaamse orgaan dat toeziet op de openbaarmaking. Wanneer je immers een document niet krijgt, is een beroep indienen de enige manier waarop je zeker weet of je verzoek terecht geweigerd werd. We zoomen hier even in op de beslissingen van de beroepsinstantie.

Bij het eerste beroep werden de mails die burgemeester Vera Celis aanhaalde op de gemeenteraad van 30 maart 2017, opgevraagd. Met deze mails had ze bij de bevoegde N-VA ministers gelobbyd om het Geelse vredegerecht in Geel te houden. Het verzoek werd aanvankelijk geweigerd door Stad Geel, omdat het om persoonlijke mails van de burgemeester ging van haar persoonlijke e-mailadres van N-VA en niet om bestuursdocumenten. De beroepsinstantie besliste echter anders en dwong Stad Geel de e-mails vrij te geven.

Het tweede beroep betrof een vraag naar de ingediende offertes van het architectenbureau Omgeving in het kader van de afgesloten raamovereenkomst tussen stad Geel en het bureau. Het architectenbureau stelde aan de verzoeker voor om ‘de toegekende opdrachten binnen de raamovereenkomst, de uitvoeringstermijn van deze opdrachten, het ingeschatte budget van de offerte en de eventuele facturatie die reeds is doorgevoerd op te lijsten.’ Maar omdat de offerte naast de prijsinschaling ook inhoudelijke en procesmatige voorstellen bevatte, wilde het die niet verspreidden omdat dat economische en prospectieve schade zou berokkenen. De beroepscommissie volgde de Stad en het architectenbureau in deze redenering en verklaarde de weigering van stad Geel gegrond.

Het derde verzoek betreft een afschrift van het verslag van een intern overleg met het studiebureau Arcadis, het bestuur, de politie en de diensten openbare werken en mobiliteit inzake de herziening van het mobiliteitsplan en het uitwerken van de ontwerpplannen voor de mobiliteitsgerelateerde projecten, waar de Pas er eentje van is. De stad weigerde dit document aanvankelijk te bezorgen omdat het nog ‘onaf’ was en er nog geen eindbeslissing was in dit dossier. De verzoeker ging echter in beroep en kreeg zijn gelijk van de beroepsinstantie omdat het een verslag van een vergadering betrof dat per definitie voltooid is, ook al kunnen de conclusies nog veranderen.

Tot slot werd er nog gevraagd om een digitaal afschrift te verlenen van alle afgesloten raamovereenkomsten van meer dan 25.000 euro waaraan de stad momenteel nog verbonden is. Stad Geel riep de uitzonderingsgrond in die bepaalt dat ‘het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van het vertrouwelijke karakter van commerciële en industriële informatie, wanneer deze informatie beschermd wordt om een gelegitimeerd economisch belang te vrijwaren.’ De beroepsinstantie wees deze redenering echter van de hand, en liet de Stad de dertien beslissingen van het College van Burgemeester en Schepenen openbaar maken.

 

Professionalisering van de dienstverlening

Het laatste jaar viel echter wel een professionalisering te bespeuren bij de stadsdiensten in het kader van de openbaarheid van bestuur: zo werd er een online loket voor openbaarheidsvragen geïmplementeerd, werd er een openbaarheidsambtenaar aangesteld en werd nu dus onlangs de raadpleegomgeving opgestart. Vooral dat laatste is een gigantische sprong voorwaarts, tenminste als men de uitzonderingsgronden bij het openbaarheidsdecreet niet te ruim interpreteert.

© 2019 Sander Verwerft

Lees 205 keer Laatst aangepast op donderdag, 07 maart 2019 22:15